De processierups en oogklachten

22/08/2019


Het is de laatste tijd behoorlijk in het nieuws geweest, de processierups en alle klachten die deze kleine harige beestjes met zich meebrengen. Zelf wilde ik aan een wielrentocht meedoen welke is afgelast vanwege deze rups. Hierdoor kwamen de volgende vragen bij mij op, namelijk hoe zit het dan precies met deze rups en hoe gevaarlijk is deze rups eigenlijk voor de ogen?

 

Honderdduizenden brandharen
Elke rups heeft honderdduizenden brandharen die zich met de wind verspreiden en daardoor makkelijk in contact komen met mensen en dieren. Ze zijn zo klein dat u ze niet eens kunt zien. De brandharen hebben kleine weerhaakjes en bevatten een voor mensen lichaamsvreemd eiwit: thaumetopoeïne om precies te zijn. Ze dringen gemakkelijk de huid en luchtwegen binnen. Maar ze kunnen ook in uw ogen terecht komen, en daar schade aanrichten.

Is de rups een hype?
Waarschijnlijk heeft de media aandacht ervoor gezorgd dat huisartsen meer telefoontjes van patiënten binnenkregen met klachten die aan de eikenprocessierups gerelateerd zouden kunnen worden. Bij sommige huisartspraktijken waren dit zo’n 50 telefoontjes per week. De zogenoemde hype gaat nu al weer wat afnemen. De huisarts probeert de patiënten voor de oogarts te filteren. In eerste instantie zal de huisarts adviseren goed te spoelen en vooral niet te wrijven in de ogen. Op het moment dat de klachten aanhouden of er een visusvermindering optreedt, dan wordt de patiënt her beoordeeld en indien nodig doorverwezen naar de oogarts.

Spoelen en niet wrijven
Er is nog weinig bekend over de optimale behandeling van dergelijke oogklachten, maar vanuit het NOG (Nederlands Oogheelkundig Gezelschap) is er al een behandeladvies geschreven met als doel advies te geven aan oogartsen, huisartsen en GGD artsen. Guido Neuteboom, oogarts bij Worldeye, geeft de mensen als tip mee de gebieden met de eikenprocessierups zoveel mogelijk te vermijden. Draag een bril om de ogen te beschermen en zijn de haartjes toch in uw ogen gekomen, spoel dan kort met lauw water en wrijf niet in de ogen. Het advies is om tijdig naar de oogarts te gaan als de klachten aanhouden.

Oogklachten
Als brandharen in de ogen komen ontstaat binnen 1 tot 4 uur een pijnlijke irritatie met zwelling, roodheid en jeuk. Soms dringen de haartjes dieper het oog in. Zonder aanvankelijk klachten te geven kunnen zij toch ernstige schade veroorzaken. Omdat de symptomen pas later duidelijk worden, wordt een verband met blootstelling aan brandharen vaak niet gelegd. (Bron: RIVM)

Overige klachten
Naast oogklachten kunnen de brandharen van de eikenprocessierups jeuk en bultjes veroorzaken. Net als bij de ogen wordt geadviseerd om de huid goed te spoelen met lauw water. Tevens kan de huid met plakband gestript worden. Ga in ieder geval niet wrijven of krabben, de klachten worden daardoor erger. De klachten gaan binnen 2 weken vanzelf weer over. Bel direct uw huisarts als de lippen, tong of oogleden steeds dikker worden en/ of als u zich benauwd voelt.

De eikenprocessierups komt met name in de maanden mei, juni en juli voor. De vliegtijd van de volwassen vlinder loopt uit van juli tot september. Ook volwassen vlinders hebben een lichaamsbeharing die bij mensen huidirritatie kan opwekken.

Hoe kunt u de overige klachten voorkomen?
Bedek uw hals, armen en benen. Kom niet aan de rupsen of hun (oude nesten), ook uit bomen met oude nesten kunnen nog brandharen waaien, vermijd dus ook de wegen waar de eikenbomen met processierupsen staan. Om de brandharen uit uw kleding te verwijderen, wast u de kleding op 60 graden.